Złota wolność T.I i II

Polska, koniec XVI wieku, złota wolność szlachecka w największym rozkwicie, także ta religijna. Korzysta z niej skwapliwie brać szlachecka, chętnie zmieniając wiarę, najczęściej po to, aby uwolnić się od dziesięciny. Są jednak wśród "heretyków" prawdziwi idealiści, choćby arianie - rdzennie polski ruch religijny: pacyfistyczny (jej wyznawcy nosili drewniane miecze), o surowych obyczajach, odrzucający nadmierne bogactwo i piastowanie urzędów państwowych.
Jednak ruch arian przeżywa kryzys. Aby zapobiec jego dalszej erozji synod w Hoszczy zezwala na noszenie broni przez wyznawców. Stanie się to punktem zwrotnym w życiu dwóch młodych szlachciców - Sebastiana i Piotra Pielszów. Po zniesieniu zakazu, jeden z przekonania, drugi z konieczności, zaczynają brać udział w kolejnych wielkich wydarzeniach historycznych, a tych w tamtych czasach nie brakowało - wojny inflanckie, bitwa pod Kircholmem, rokosz Zebrzydowskiego, dymitriady, w końcu bitwa pod Kłuszynem. Poznają wielkich ludzi swojej epoki - księdza Skargę, hetmanów Chodkiewicza i Żółkiewskiego. To płaszczyzna historyczna.
Na płaszczyźnie prywatnej obaj bracia mają pecha zakochać się w tej samej dziewczynie - jest więc zarówno wątek romantyczny w barokowej scenerii (u jednego z braci), jak i zapis barokowej depresji (u drugiego).